bứt rứt
Học thuậtThân thiện
Định nghĩa
- Tính từ:
- Có cảm giác khó chịu, ngứa ngáy, không yên trên da thịt: Cảm giác vật lý khiến người ta muốn gãi hoặc cựa quậy.
- Có tâm trạng day dứt, không yên lòng, bồn chồn vì một điều gì đó: Trạng thái tinh thần bất an, thường do cảm giác tội lỗi, lo lắng hoặc tiếc nuối.
Ví dụ sử dụng
Tính từ (nghĩa vật lý):
- Trời nóng nực khiến da dẻ tôi bứt rứt khó chịu.
- Vết muỗi đốt bứt rứt khiến cậu bé gãi liên tục.
Tính từ (nghĩa tinh thần):
- Nghĩ đến lời hứa chưa thực hiện được, lòng anh bứt rứt không yên.
- Cô ấy bứt rứt cả đêm vì day dứt về quyết định của mình.
Các cách sử dụng nâng cao
"Lòng dạ bứt rứt": Cụm từ nhấn mạnh cảm giác day dứt, thấp thỏm từ sâu trong tâm can.
- Nghe tin quê nhà bão lụt, lòng dạ ông bứt rứt muốn về ngay.
"Bứt rứt khôn nguôi": Diễn tả cảm giác bồn chồn, day dứt dai dẳng, không thể nguôi ngoai.
- Nỗi ân hận vì lỡ lời bứt rứt khôn nguôi trong lòng anh.
Biến thể và từ gần giống
- Bồn chồn (tt): Trạng thái không yên tâm, lo lắng thể hiện qua hành động (đi lại, ngồi không yên). "Bứt rứt" thường thiên về cảm giác nội tâm day dứt hơn.
- Day dứt (tt, đt): Ám ảnh, giày vò trong lòng về một lỗi lầm hay điều tiếc nuối. "Day dứt" mạnh hơn và thường gắn với một sự việc cụ thể.
- Ngứa ngáy (tt): Chỉ cảm giác khó chịu trên da, muốn gãi. Nghĩa hẹp hơn so với nghĩa vật lý của "bứt rứt".
Từ đồng nghĩa
- Nghĩa vật lý: Ngứa ngáy, khó chịu.
- Nghĩa tinh thần: Day dứt, bồn chồn, thấp thỏm, không yên lòng, áy náy.
Từ trái nghĩa
- Nghĩa vật lý: Dễ chịu, thoải mái.
- Nghĩa tinh thần: Thanh thản, bình yên, yên lòng, thư thái.
Thành ngữ, cụm từ liên quan
- "Ngứa ngáy chân tay" / "Bứt rứt chân tay": Chỉ cảm giác bồn chồn, muốn hoạt động, không ngồi yên được.
- Ngồi một chỗ lâu, chân tay bứt rứt muốn đứng dậy đi lại.
- "Lòng như lửa đốt": Cảm giác nóng ruột, lo lắng cực độ, có thể đồng nghĩa trong ngữ cảnh với "bứt rứt trong lòng".
- tt. 1. Có cảm giác khó chịu trong da thịt: chân tay bứt rứt ngứa ngáy bứt rứt sau lưng. 2. Day dứt, không yên lòng: Trong lòng bứt rứt nghĩ đến chuyện đó là bứt rứt, ân hận.